Stadslandbouw

From gentCommonsWiki
Jump to: navigation, search


Beschrijving

1. Nina Sarens:

"Stadslandbouw is een niche binnen de landbouw die wint aan populariteit. Dat is duidelijk door het aantal stadslandbouwinitiatieven die uit de grond worden gestampt en de aandacht die er aan besteed wordt door organisaties zoals het Vlaamse infocentrum land- en tuinbouw (VILT). Ook universiteiten houden zich met de kwestie bezig via leerstoelen zoals de Crelan leerstoel van de Universiteit Gent en sinds kort heeft de KU Leuven de BelOrta leerstoel voor duurzame productinnovatie in de tuinbouw opgericht. Stadslandbouw is een wereldwijd fenomeen met een andere betekenis in ontwikkelingslanden dan in onze rijke Westerse maatschappij. In ontwikkelingslanden is stadslandbouw een noodzaak voor de bevolking om zich voldoende te voeden (Smith et al., 2011). Bij ons heeft het een voornamelijk sociale invulling gekregen en trekt het mensen aan die zich bewust zijn van het onduurzame karakter van het huidige landbouw- en voedingssysteem. Er zijn verschillende vormen van stadslandbouw: dit kan gaan van een gezin dat thuis verticaal tuiniert voor eigen gebruik, naar een collectieve volkstuin voor buurtbewoners, tot een zelfplukboerderij in of rond de stad met als doel winst te maken. In Gent heb je tal van initiatieven zoals Roof Food, die gewassen telen op daken en hun producten gebruiken voor cateringopdrachten, de volkstuinen op De Site, de Boerenmarkten, vzw Voedselteams, enzoverder. Stadslandbouw draait om ‘nabijheid’, in zowel de fysieke als sociale betekenis. Met fysieke betekenis bedoelt men het aantal kilometers tussen producent en consument. De sociale betekenis is het principe van korte keten, de consument koopt rechtstreeks van de producent." (bron: zie, Stadslandbouw als Voedselsysteem voor de Toekomst)


2. Vilt:

“Heel vaak hamert men in de stadslandbouwinitiatieven op duurzaamheid: zowel stedelingen als verenigingen, overheden en onderzoekers beschouwen het als een waardevolle strategie die kan bijdragen aan de verduurzaming van de steden en hun hinterland. Stadslandbouwprojecten integreren één of meerdere pijlers van duurzaamheid - het sociale, het economische en het ecologische – in hun praktijk. Men maakt het bijvoorbeeld tot een middel om mensen met elkaar, maar ook met de landbouw(er) te verbinden. Stadslandbouw claimt ook dat het de landbouwsector kansen biedt voor nieuwe verdienmodellen. En het herplaatst het voedselvraagstuk van het globale naar een meer lokaal niveau, waardoor er op een meer doordachte en zorgvuldige manier kan worden omgesprongen met schaarse grondstoffen zoals water, energie en grond.” (VILT, 22 februari 2016' geciteerd pag. 5 van: Stadslandbouw als Voedselsysteem voor de Toekomst)


3. Via Urban Agriculture Europe, een Europese groep van experten en ervaringsdeskundigen:

“Stadslandbouw omvat alle actoren, gemeenschappen, activiteiten, plaatsen en economieën die focussen op de biologische productie in een ruimtelijke context, die – volgens lokale standaarden – gecategoriseerd is als “stedelijk”. Stadslandbouw vindt plaats in intra- en peri-urbane gebieden, en één van de hoofdkarakteristieken is dat het dieper geïntegreerd is in het stedelijk systeem in vergelijking met andere landbouw. Stadslandbouw is structureel ingebed in de stedelijke structuur; het is geïntegreerd in het sociale en culturele leven, de economieën, en het metabolisme van de stad.” (Urban Agriculture Europe, 2016, pag. 11 van: Stadslandbouw als Voedselsysteem voor de Toekomst).


Typologie

Volgens Nina Sarens:

(in: Stadslandbouw als Voedselsysteem voor de Toekomst)

Niet-commerciële stadslandbouw

Microfarming

"Hierbij wordt er voornamelijk voor eigen gebruik geteeld. Eventuele overschotten worden verkocht of weggegeven aan buren of familie (zonder commercieel doel). Er worden voornamelijk groenten, fruit, sierplanten of kruiden geteeld en eventueel ook kippen, konijnen, etc. gehouden."


Volkstuinen]

"Perceeltjes worden gehuurd op speciaal daarvoor ingerichte complexen. Ook hier wordt voornamelijk voor eigen gebruik geteeld en worden overschotten verkocht of weggeven aan buren of familie. Er worden groenten, fruit, sierplanten en kruiden geteeld."


Marktgeoriënteerde stadslandbouw

Kleinschalige (half)commerciële akkerbouw- en tuinbouwbedrijven

"Dit zijn kleinschalige bedrijven die voornamelijk groenten, fruit, kruiden en sierplanten telen en ze zijn meestal gelegen in peri-urbane gebieden. Deze bedrijven produceren voor eigen gebruik en voor de markt."

Community Supported Agriculture (CSA) is hier een mooi voorbeeld van. Dit zijn kleinschalige bedrijven die telen en kweken voor hun aandeelhouders. De aandeelhouders zijn (meestal) buurtbewoners die jaarlijks een bedrag betalen en zij mogen dan het hele jaar groenten, eieren, kruiden, fruit, … komen halen voor eigen gebruik. Het aantal betalende buurtbewoners is beperkt doordat een CSA kleinschalig is."


Kleinschalige (half)commerciële veeteeltbedrijven of aquacultuurbedrijven

"Dit zijn kleinschalige bedrijven die voornamelijk pluimvee of een aantal koeien of varkens houden of vis of schaaldieren kweken. Ze produceren voor de markt en eigen gebruik."


Gespecialiseerde stadslandbouw

"Deze bedrijven produceren gespecialiseerde producten zoals paddenstoelen, potplanten, bloemen, etc. De initiatieven produceren voornamelijk voor de markt en zijn klein- tot grootschalig. Ze kunnen uitgroeien tot intensieve en sterk technologische bedrijven.

GandaZwam is een Gentse organisatie die voorlopig alleen nog workshops organiseert om je eigen zwammen te kweken op afvalstromen."


Grootschalige agrobedrijven

"Dit zijn grote landbouwbedrijven die dicht bij de stad gevestigd zijn. Ze produceren voor de markt en maken gebruik van geavanceerde technologieën, meststoffen, krachtvoer, etc.

M+ Pigs gelegen in Lochristi, dichtbij Gent, is een fokvarkenshouderij."


Multifunctionele stadslandbouw

"Dit type bedrijven levert naast landbouwproducten ook andere diensten zoals hoevetoerisme, educatie, recreatie, agrarisch natuurbeheer, zelfplukboerderij, etc. Het is voornamelijk peri-urbaan gelegen en soms intra-urbaan (bv. kinderboerderijen).

In Drongen, deelgemeente van Gent, vindt je de kinderboerderij ‘Schoolhoeve De Campagne’."